2026’ya girerken küresel sermaye piyasaları gerçekten olağanüstü bir tabloya sahip. Yönetilen varlıklar 2024 sonu itibarıyla 139 trilyon dolara ulaştı; 2030’da 200 trilyonu aşacağı öngörülüyor. Ama bu büyüklüğün içine bakıldığında sektörün yalnızca büyümediği, köklü biçimde yeniden şekillendiği görülüyor. Kâr marjları daralıyor, geleneksel aktif yönetimde alfa üretmek zorlaşıyor, pasif fonlar ve alternatif varlıklar piyasanın merkezine taşınıyor. Yükselen gelgit tüm tekneleri kaldırıyor denir; ama artık hangi teknenin ne kadar hızlı gittiği de fark yaratmaya başladı.

Yapay zeka bu bağlamda en büyük tartışma konusu olmayı sürdürüyor. 2025 yılında küresel girişim sermayesinin yüzde 61’i, 258 milyar dolar, yapay zeka şirketlerine aktı. Sermaye piyasalarında da tablo benzer; IOSCO’nun verilerine göre dünya genelinde piyasa kurumlarının yaklaşık yarısı yapay zekaya ya yatırım yapmış ya da benimsemiş durumda. Ama bu noktada şunu sormak gerekiyor: Yapay zeka gerçekten yeni bir dünya mı kuruyor, yoksa mevcut dünyayı daha hızlı mı döndürüyor? IMF’nin değerlendirmesi açık; şu an için evrimsel, devrimsel değil. Algoritmalar verimliliği artırıyor ama aynı zamanda sürü davranışını güçlendirebilir, sistemik riski yeniden tanımlayabilir. Bu sayıda hem nörobilim hem varlık yönetimi perspektifinden bu soruya bakıyoruz.

Dijital varlıklar cephesinde ise 2025 gerçek anlamda bir kırılma yılı oldu. Stablecoin piyasası yüzde 49 büyüyerek 306 milyar dolara ulaştı, yıllık zincir üstü işlem hacmi 4 trilyonu geçti ve artık Visa ile Mastercard’ın birleşik hacminin üzerinde seyrediyor. Ama asıl dönüşüm büyüklükte değil, yasal çerçevede yaşandı: ABD’nin GENIUS Yasası, AB’nin MiCA düzenlemesi ve Hong Kong’un stablecoin mevzuatı bu araçları spekülasyondan altyapıya taşıdı. Türkiye’de bu araçların ödeme aracı olarak kullanımı hâlâ kısıtlı, ama düzenleyici çerçeve meselesini ötelemenin lüksü de giderek azalıyor. Bu sayıda konuya hem teknoloji hem düzenleme hem de bankacılık açısından bakıyoruz.

Türkiye’nin kendi tablosuna gelince, hem umut verici hem de uyarıcı veriler bir arada duruyor. Şirketlerin finansman ihtiyacının sermaye piyasalarından karşıladığı pay 2023 ortasında yüzde 12’ydi, 2025’in ilk dokuz ayında yüzde 34’e çıktı. BIST 100 bu yılın başında rekor kırdı. Milyonlarca yeni bireysel yatırımcı piyasaya girdi, yatırımcı kitlesinin yaş ortalaması belirgin biçimde düştü. Bunlar gerçek ve önemli gelişmeler. Ama sayısal büyüme ile yapısal olgunluk aynı şey değil. Kurumsal yatırımcı tabanı hâlâ yeterince güçlü değil, finansal okuryazarlık parçalı ve bireysel yatırımcının piyasada kalıcı olması için çok daha sağlam bir zemine ihtiyaç var. T+1’den T+0’a geçiş takviminin içinde olduğumuz şu dönemde bu altyapı meselesi daha da kritik bir hal alıyor.

Bu sayıda agrofinans ve iklim finansına da özellikle yer verdik. Türkiye, gıda ihracatında dünya ilk onunda yer alan bir ülke; ama bu potansiyelin sermaye piyasalarına yansıması hâlâ çok sınırlı. Yatırım fonlarının tarım sektöründeki rolü büyüyor, iklim finansı ise artık isteğe bağlı bir gündem değil; AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması devrede ve COP31’in ev sahipliği Türkiye’nin bu alanda net bir tutum almasını zorunlu kılıyor.

Ve her şeyin merkezinde insan var. Yüksek bağlılıklı ekiplerin yüzde on beş ile yirmi beş daha fazla kârlılık ürettiği araştırmalarla kanıtlanmış; ama bu rakamlar sadece kurumsal verimliliği değil, daha derin bir soruyu işaret ediyor: Dönüşüm dönemlerinde insanlar neden ve nasıl iyi kararlar verir? Bu sayıda hem organizasyon hem de bireysel yatırımcı perspektifinden bu soruya bakıyoruz.

SEPAM olarak ikinci yılımıza girerken bağımsız, tarafsız ve somut bir düşünce platformu olma hedefimizden bir adım dahi sapmadık. Sermaye piyasaları alanında üretilen bilginin kalitesi, regülasyonların isabeti ve yatırımcının bilince kavuşması Türkiye’nin büyüme hikâyesinin ayrılmaz bir parçası. Bu sayıyı o inançla hazırladık.

Keyifli okumalar.

Ali Cem SUCA

SEPAM Yönetim Kurulu Başkanı